Najstarsze drzewa Tatr i Podhala – niematerialne dziedzictwo przyrody
Okolice Zakopanego to nie tylko zapierające dech w piersiach widoki górskie, ale również niezwykle cenne okazy flory, w tym drzewa pamiętające czasy sprzed wieków. Obszar Podhala i Tatr, ze względu na swój górski charakter i stosunkowo niską presję urbanizacyjną, zachował kilka wyjątkowych stanowisk starych drzew, które często uznawane są za pomniki przyrody. Jednym z najbardziej znanych jest cis pospolity w miejscowości Witów (gmina Kościelisko). Szacowany na około 700 lat, rośnie przy zabytkowym kościele i jest jednym z najstarszych przedstawicieli swojego gatunku w Polsce. Obwód jego pnia przekracza 3,5 metra, a korona sięga kilkunastu metrów wysokości. Drugim godnym uwagi okazem jest modrzew polski w Czarnej Górze – drzewo o wysokości blisko 30 metrów, którego wiek ocenia się na około 400 lat. Modrzew ten rośnie na terenie prywatnym, ale jest dostępny z drogi publicznej i stanowi doskonały przykład naturalnej starodrzewi w niższych partiach gór.
Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN) również można natknąć się na wyjątkowe drzewa, choć dostęp do nich jest często ograniczony szlakami turystycznymi. W Dolinie Chochołowskiej, w okolicy Polany Huciska, rośnie kilka potężnych limb (sosna limba) – gatunku typowego dla regla górnego. Najstarsza z nich ma około 300 lat i jest uważana za pomnik przyrody. W Dolinie Kościeliskiej z kolei, przy Drodze nad Wodospad, stoi okazały jawor (klon jawor) o charakterystycznym, rozwidlonym pniu, którego wiek szacuje się na 250 lat. Jawor ten został objęty ochroną pomnikową w 2010 roku. Warto również wspomnieć o dębie szypułkowym w Łopusznej – podobno posadzonym jeszcze w XVII wieku, który dziś ma obwód pnia przekraczający 6 metrów i jest jednym z najpotężniejszych dębów na Podhalu.
Pomniki przyrody wokół Zakopanego – gdzie szukać najcenniejszych okazów?
Pomniki przyrody w okolicy Zakopanego to nie tylko drzewa, ale także głazy narzutowe, źródła, jaskinie i grupy skał. Spośród nich jednak to właśnie drzewa cieszą się największym zainteresowaniem turystów i miłośników przyrody. Poniżej przedstawiamy wybrane, najłatwiej dostępne pomniki przyrody ożywionej w regionie:
- Lipa drobnolistna w Kościelisku (ul. Pusta) – drzewo o obwodzie pnia 4,2 metra, wysokości 25 metrów. Wiek szacowany na około 500 lat. Rośnie przy kapliczce, stanowiąc lokalny punkt orientacyjny.
- Dąb szypułkowy w Łopusznej – pomnik przyrody od 1959 roku. Obwód pnia 6,1 metra, wysokość 28 metrów. Wiek ok. 400 lat. Zlokalizowany przy drodze w kierunku Łopusznej (wjazd od Nowego Targu).
- Cis pospolity w Witowie – najstarsze drzewo w gminie Kościelisko. Obwód pnia 3,7 metra, wysokość 18 metrów. Wiek ok. 700 lat. Rośnie przy kościele pw. św. Anny.
- Modrzew polski w Czarnej Górze – pomnik przyrody od 1987 roku. Obwód pnia 3,1 metra, wysokość 29 metrów. Wiek ok. 400 lat. Znajduje się przy ul. Modrzewiowej.
- Jawor w Dolinie Kościeliskiej (TPN) – drzewo o charakterystycznym rozwidleniu. Obwód pnia 3,3 metra, wysokość 24 metry. Wiek ok. 250 lat. Rośnie przy szlaku niebieskim, ok. 15 minut spacerem od wejścia do doliny.